صائن الدين على بن تركه
125
عقل و عشق يا مناظرات خمس ( فارسى )
ص 48 ، س 9 - 10 : دويست و چهل و هشت جبل : با همين بيان در رسالة الأبراج سهروردى ( مجموعهء مصنفات ، ج 3 ، ص 466 ) هم آمده كه رمز استخوانهاى بدن است . ابن سينا تعداد استخوانهاى بدن انسان را 248 قطعه دانسته است ( نگاه كنيد به : قانون در طب ، ج 1 ، ص 85 ) . امروزه هم علم تشريح عددى نزديك به آن را ارائه مىدهد كه در كتب مختلف اندكى تفاوت دارد و اين به خاطر آن است كه تعدادى استخوانهاى ريز به نام سزا موئيد ) ediomaseS ( و غيره در بدن موجودند كه در شمارش استخوانبندى بدن به حساب نمىآيند . به طور خلاصه تعداد استخوانهاى بدن يك فرد بالغ 206 قطعه است ( نگاه كنيد به : استخوانشناسى ، دكتر الهى ، ص 3 ) . ص 48 ، س 11 : انهار : رمز رگهاى بدن است . چهار نهرى كه پس از اين ، بدانها اشارهء رمزى مىشود از انشعابات اصلى شريان آئورت هستند كه ابن سينا به پيروى از ارسطو آن را شريان اورتى مىنامد ( نگاه كنيد به : قانون در طب ، ج 1 ، ص 132 - 139 ) . ص 48 ، س 11 - 12 : فِيها أَنْهارٌ مِنْ ماءٍ . . . : در آن جويهايى است از آب زلال رنگ برنگشته و جويهايى است از شيرى كه طعمش دگرگون نشده و جويهايى است از شراب خوشكام براى نوشندگان و جويهايى است از انگبين پالوده ( محمد 47 / 15 ) . ص 48 ، س 12 - 13 : دو نهر كه به عذوبت مخصوصند در مزارع و آبشخور مستغرق گشته : دو شاخهء پايينرو و بالارو از شريان آئورت هستند كه شاخهء پايين رو به اندامهاى پايين قلب مثل دستگاه گوارش ، كليهها و پاها مىرود و شاخهء بالارو اندامهاى بالاى قلب مثل سر و گردن و بازوها را روزى مىرساند . « مزارع و آبشخور » رمز اين اندامها واقع شدهاند ( نگاه كنيد به : قانون در طب ، همانجا ) . ص 48 ، س 13 - 14 : دو ديگر به بحر منتهى مىشود : « بحر » رمز قلب است و « دو ديگر » رمز شريانهاى اكليلى ) seiretra yranoroC ( از شاخههاى آئورت هستند كه از سمت راست و چپ ، قلب را دور مىزنند و خون را به بافتهاى خود قلب مىرسانند ( نگاه كنيد به : منبع پيشين ) . شايد علت انتخاب چهار شريان مزبور از ميان شريانهاى قلب ، اولا نظيره سازى با آيهء قرآن و چهار نهر بهشتى باشد و ثانيا ممكن است نحوهء بيان ابن سينا موجب اين تداعى شده باشد . در متن قانون - كه بدون ترديد ، صاين الدين از آن استفاده كرده - مسير دو